Spis treści 21 sekcji

Chmura obliczeniowa udostępnia przez internet zasoby IT: serwery, pamięć masową, bazy danych i oprogramowanie. Firma może z nich korzystać bez posiadania własnej infrastruktury1. Artykuł wyjaśnia, jak działa chmura, jakie są jej rodzaje i czym używanie jej w telefonie różni się od zastosowań firmowych. Według Eurostatu w 2023 r. 45,2% przedsiębiorstw w UE kupowało usługi chmurowe2.

Czym jest chmura obliczeniowa i jak działa?

Chmura działa dzięki połączeniu aplikacji użytkownika z usługą uruchomioną na infrastrukturze dostawcy. Aplikacja wysyła żądanie, usługa wykonuje operację i odsyła wynik. Użytkownik nie musi przy tym obsługiwać sprzętu, na którym działa usługa. Na przykład żądania HTTPS do usługi Amazon S3 korzystają z portu TCP 4433.

Dane i usługi przechowywane w chmurze są dostępne przez interfejs internetowy z różnych miejsc i urządzeń4. Potrzebne są do tego połączenie z usługą oraz odpowiednie uprawnienia. Umowa SLA Google Workspace przewiduje dostępność objętych nią usług na poziomie co najmniej 99,9% w każdym miesiącu kalendarzowym5.

Zalety i wady korzystania z chmury

Chmura pozwala korzystać z usługi bez samodzielnego utrzymywania sprzętu. Dostęp zależy jednak od połączenia i działania usługi dostawcy. Firma nadal nadaje uprawnienia użytkownikom i decyduje, jak korzysta z danych. Wybierając usługę, trzeba więc rozdzielić obowiązki dostawcy od obowiązków firmy6.

Co oznacza przetwarzanie danych w chmurze?

Przetwarzanie danych w chmurze oznacza wykonywanie operacji przez usługę działającą poza urządzeniem użytkownika. Samo przechowywanie polega na zapisaniu danych; przetwarzanie obejmuje też ich wyszukiwanie, zmianę lub analizę. To, że wynik pojawia się na ekranie telefonu, nie znaczy, że telefon wykonał obliczenia. Standardowe wywołanie funkcji AWS Lambda może trwać maksymalnie 900 sekund, czyli 15 minut7.

Chmura w codziennym życiu i pracy firmy

Chmura w telefonie pomaga między innymi synchronizować pliki między urządzeniami. Chmura firmowa obsługuje aplikacje organizacji i pracę osób z przydzielonymi uprawnieniami. W firmie liczy się nie tylko wygodny dostęp, lecz także kontrola nad odczytem i zmianą danych. Przykładowy plan firmowy Microsoft 365 Business Basic obsługuje maksymalnie 300 użytkowników8.

Chmura przenosi działanie usługi poza urządzenie użytkownika, ale nie przejmuje od firmy zarządzania dostępem do danych. Art. 32 ust. 4 RODO wymaga, by osoby upoważnione przetwarzały dane osobowe wyłącznie na polecenie administratora, chyba że prawo wymaga inaczej9.

Czym są kluczowe cechy chmury i modele korzystania z niej?

Chmurę wyróżnia sposób przydzielania zasobów. Modele korzystania z niej określają z kolei, kto zarządza aplikacją i infrastrukturą. SaaS, PaaS, IaaS i serverless oznaczają różny zakres obowiązków użytkownika. Definicja NIST wskazuje pięć podstawowych cech chmury, w tym samoobsługę na żądanie i szybką elastyczność10.

Dwie cechy przetwarzania w chmurze

Przydział na żądanie pozwala uruchamiać zasoby wtedy, gdy są potrzebne. Skalowalność pozwala zwiększać lub zmniejszać ich wielkość zależnie od obciążenia11. Pierwsza cecha dotyczy więc uruchamiania zasobów, druga – zmiany ich wielkości12.

Cztery modele korzystania z chmury

SaaS, PaaS, IaaS i serverless określają, jak dostawca i użytkownik dzielą się pracą. Różnice dotyczą zarządzania oprogramowaniem, środowiskiem uruchomieniowym i systemem operacyjnym. Każdy model stawia też inne ograniczenia zespołowi wdrażającemu aplikację. Przy wyborze AWS Lambda trzeba uwzględnić, że standardowe wywołanie funkcji może trwać najwyżej 15 minut7.

Tabela porównuje cztery modele według obowiązków dostawcy i użytkownika oraz sytuacji, w których dany model nie pasuje.

ModelZa co odpowiada dostawca?Za co odpowiada użytkownik?Ograniczenie – dla kogo nie?
SaaS – oprogramowanie jako usługaUtrzymuje oprogramowanie i powiązane z nim dane.Korzysta z aplikacji przez internet i zarządza dostępem użytkowników.Nie odpowiada zespołowi, który musi sam zarządzać kodem aplikacji.
PaaS – platforma jako usługaUtrzymuje środowisko uruchomieniowe aplikacji.Wdraża kod aplikacji i ustawia jego konfigurację.Nie odpowiada zespołowi, który musi sam zarządzać systemem operacyjnym.
IaaS – infrastruktura jako usługaUdostępnia zasoby infrastruktury.Zarządza systemem operacyjnym i działającym na nim oprogramowaniem.Nie odpowiada zespołowi, który nie chce administrować systemem operacyjnym.
Serverless – uruchamianie funkcji bez zarządzania serweremUruchamia funkcje aplikacji, gdy trzeba przetworzyć dane.Przygotowuje funkcje i płaci za ich wykonanie.Nie odpowiada zespołowi, który musi bezpośrednio zarządzać serwerem aplikacji.

Dane w tabeli: 1,11

Model chmury warto dobrać do tego, czym zespół chce zarządzać sam: aplikacją, środowiskiem czy infrastrukturą. Punktem odniesienia są trzy modele usług wyróżnione przez NIST: SaaS, PaaS i IaaS10.

Czym są chmury publiczna, prywatna i hybrydowa?

Chmura publiczna, chmura prywatna i chmura hybrydowa to 3 podstawowe rodzaje chmury przedstawiane według własności zasobów13. Wybór dotyczy tego, kto korzysta ze środowiska oraz gdzie firma umieszcza aplikacje i dane. NIST wyróżnia cztery modele wdrożenia: publiczny, prywatny, społecznościowy i hybrydowy. Ten podział nie sprowadza się do własności zasobów10.

Czym różnią się trzy sposoby wdrożenia chmury?

Sposoby wdrożenia chmury różnią się zakresem współdzielenia środowiska oraz rozmieszczeniem aplikacji i danych. Poniższa tabela pomaga ustalić, czy firma potrzebuje wydzielonego środowiska i czy zamierza połączyć je z innym.

Sposób wdrożeniaKiedy odpowiada firmie?Kiedy nie odpowiada?
Chmura publicznaFirma chce używać zasobów dostawcy bez utrzymywania fizycznej infrastruktury.Firma wymaga środowiska na wyłączność.
Chmura prywatnaOrganizacja potrzebuje wydzielonego środowiska.Zespół nie chce określać wymagań dotyczących jego architektury.
Chmura hybrydowaFirma chce rozmieścić aplikacje lub dane w różnych środowiskach.Organizacja nie zamierza zarządzać połączeniem tych środowisk.

Chmura publiczna: zasoby współdzielone u dostawcy

Chmura publiczna działa na infrastrukturze dostawcy udostępnianej klientom. Chmura prywatna służy jednej organizacji i może działać u klienta albo dostawcy1. Korzystanie z usługi publicznej nie daje firmie wyłączności na całą infrastrukturę dostawcy. O wyborze decyduje wymagany stopień wydzielenia środowiska.

Chmura prywatna: środowisko dla jednej organizacji

Chmurę prywatną można przygotować pod wymagania konkretnej organizacji. Exorigo CLOUD to prywatne rozwiązanie chmurowe dostawcy Exorigo Upos, przygotowywane pod określoną architekturę14. Organizacja musi sprecyzować swoje potrzeby architektoniczne; sam przykład produktu nie przesądza o wyborze dla każdej firmy. Art. 25 ust. 1 RODO nakazuje uwzględniać ochronę danych przy określaniu sposobów ich przetwarzania, także podczas projektowania środowiska chmurowego9.

Chmura hybrydowa: połączenie różnych środowisk

Chmura hybrydowa łączy korzystanie ze środowisk publicznego i prywatnego. Pozwala na przykład pozostawić wrażliwe dane w środowisku prywatnym4. Firma ustala wtedy, które aplikacje przetwarzają te dane i jak komunikują się oba środowiska. Taki podział powinien wynikać z wymagań wobec danych i aplikacji. Przy planowaniu połączenia można uwzględnić AWS Direct Connect, którego łącza dedykowane oferują między innymi 1 lub 10 Gb/s15.

Rodzaj chmury określa sposób korzystania ze środowiska, a nie zakres gotowego oprogramowania13.

Czym są zasoby chmury obliczeniowej: moc, pamięć i sieć?

Zasoby chmury obliczeniowej obejmują moc obliczeniową, pamięć operacyjną, przestrzeń na dane i połączenia sieciowe dostępne dla aplikacji. vCPU to wirtualna jednostka procesora wykonująca obliczenia, a RAM przechowuje dane potrzebne aplikacji podczas pracy. Przestrzeń dyskowa służy do trwałego zapisu. Sieć przesyła dane między użytkownikiem a usługą.

Dobór zasobów zależy od obciążenia aplikacji. Obliczenia potrzebują mocy procesora, równoczesna praca z danymi wymaga RAM, a zapis plików – miejsca na dysku. Transfer oznacza ilość danych przesyłanych przez sieć, więc nie jest tym samym parametrem co pojemność dysku.

Dostawca usług chmurowych odpowiada za fizyczną infrastrukturę swojego centrum danych, w tym zasilanie, chłodzenie i łączność1. Firma dobiera zasoby dla swoich usług. Nie musi jednak sama zasilać ani chłodzić sprzętu dostawcy.

Czym są technologie chmurowe i jak wpływają na koszty?

Technologie chmurowe udostępniają aplikacjom zasoby sprzętowe bez stałego przypisywania fizycznego serwera. Firma wybiera potrzebne zasoby, uruchamia usługę i obserwuje jej wykorzystanie. Od sposobu rozliczania zależy, czy zmiana zużycia zasobów bezpośrednio zmieni rachunek.

Jak działa technologia chmurowa?

Usługa chmurowa działa na zasobach przydzielonych z infrastruktury dostawcy. Administrator określa wymagania aplikacji, przydziela zasoby i konfiguruje dostęp. Po uruchomieniu śledzi obciążenie i dostosowuje przydział do pracy aplikacji.

Technologie stojące za usługami w chmurze

Wirtualizacja dzieli zasoby fizycznego sprzętu na odrębne środowiska dla usług. Pulą zarządza hypervisor – oprogramowanie tworzące i obsługujące maszyny wirtualne. Dostawca Oktawave wykorzystuje do wirtualizacji oprogramowanie VMware11. Maszyna wirtualna działa osobno, choć korzysta z zasobów fizycznego serwera.

Jak chmura udostępnia nowe technologie?

Chmura udostępnia technologię jako usługę, którą zespół może włączyć do aplikacji. Najpierw określa potrzebną funkcję i konfiguruje dostęp. Potem łączy usługę z aplikacją przez API, czyli interfejs wymiany danych między programami. Przed użyciem danych firmowych ustala, jakie informacje aplikacja przekaże usłudze.

Dlaczego rachunek za chmurę może wzrosnąć?

Rachunek za chmurę może wzrosnąć, gdy firma używa więcej zasobów lub rozszerza zakres usług. Dostawca może naliczać opłaty za faktyczne zużycie, w modelu pay-as-you-go, albo pobierać abonament11,13. Przy rozliczeniu za zużycie liczy się wykorzystanie zasobów. Przy abonamencie znaczenie mają zakres wybranego planu i jego warunki16.

  • Zużycie zasobów wymaga obserwowania obciążenia usług rozliczanych według wykorzystania.
  • Skalowanie wymaga oceny kosztu po zwiększeniu przydziału zasobów16.
  • Abonament wymaga porównania zakresu planu z potrzebami aplikacji.

Koszt chmury zależy od sposobu rozliczania oraz zasobów przydzielonych usługom.

Awaria, zależność od dostawcy i utrata kontroli: ryzyka chmury

Awaria dostawcy albo brak lokalnego dostępu do sieci mogą ograniczyć dostępność chmury. Firma potrzebuje zarówno działającej usługi, jak i połączenia z nią13. Przerwa u dostawcy może zatrzymać aplikację mimo sprawnego łącza w biurze. Awaria biurowego łącza może z kolei odciąć pracowników od działającej usługi.

Zależność od dostawcy utrudnia zmianę usługi, jeśli aplikacja używa właściwych dla niej formatów danych lub interfejsów. Kontrola nad danymi wymaga ustalenia uprawnień oraz sposobu eksportu i odtwarzania danych. Firma powinna uwzględnić te kwestie w planie ciągłości działania, który określa sposób pracy podczas przerwy w dostępie do usługi.

Ryzyka chmury dotyczą dostępu do usługi, zmiany dostawcy oraz kontroli nad danymi.

Usługi chmurowe: zakres, wydajność i nowe technologie

Usługi chmurowe służą do różnych zadań: od uruchamiania aplikacji po przechowywanie i przetwarzanie danych. Zakres usługi określa, co firma może zrobić. Wydajność opisuje pracę aplikacji pod obciążeniem, a dostępność – możliwość korzystania z niej17.

Jakie usługi można uruchomić w chmurze?

Chmura obliczeniowa może służyć do tworzenia środowisk testowych, analizy danych i przechowywania kopii zapasowych14. Każde z tych zastosowań wymaga innego sposobu pracy z danymi:

  • Środowisko testowe pozwala uruchomić aplikację poza środowiskiem używanym przez klientów.
  • Analiza danych używa zasobów obliczeniowych do przetwarzania zbiorów danych.
  • Kopia zapasowa zachowuje dane potrzebne do późniejszego odtworzenia.

Technologie wykorzystywane do przetwarzania w chmurze

Oprogramowanie w chmurze działa na maszynach wirtualnych, w kontenerach lub w ramach usług zarządzanych. Kontener zawiera aplikację i elementy potrzebne do jej uruchomienia. Usługa zarządzana przenosi część prac administracyjnych na dostawcę. Amazon Web Services, Microsoft Azure firmy Microsoft i Google Cloud Platform firmy Google to platformy chmurowe, nie pojedyncze plany; podział obowiązków zależy od wybranej usługi18.

Jak ocenić dostępność i wydajność usług chmurowych?

Dostępność i wydajność usługi chmurowej trzeba oceniać osobno. Usługa może działać, a mimo to odpowiadać zbyt wolno dla danej aplikacji. Porównaj SLA, czyli umowną deklarację poziomu świadczenia usługi, z dopuszczalnymi dla firmy przerwami. Oceń też czas odpowiedzi przy typowym obciążeniu oraz zakres pomocy technicznej17.

Exorigo CLOUD jest przykładem produktu ze wsparciem ekspertów IT dostępnym 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu14. Możliwość kontaktu ze wsparciem nie określa czasu działania aplikacji ani jej wydajności.

AI, blockchain i internet rzeczy jako zastosowania chmury

AI, czyli sztuczna inteligencja, może przetwarzać dane przy użyciu zasobów chmurowych. Blockchain służy do prowadzenia rozproszonego rejestru, a internet rzeczy łączy urządzenia przesyłające dane do aplikacji. Przy każdym z tych zastosowań firma ustala, jakie dane trafiają do usługi i kto może z nich korzystać.

Wybór usługi chmurowej wymaga osobnej oceny zastosowania, wydajności, dostępności i wsparcia.

Rodzaje chmur: korzyści i wyzwania różnych rozwiązań

Rodzaje chmur pomagają ustalić, jak organizacja korzysta z infrastruktury oraz ilu dostawców obsługuje jej usługi. Oracle wymienia 4 główne kategorie, w tym wielochmurowość1. Chmura branżowa i suwerenna opisują dodatkowe wymagania wobec środowiska. Nie są kolejnymi pozycjami w tym podziale.

Z jakimi wyzwaniami wiąże się korzystanie z chmury?

Korzystając z chmury, firma ustala, gdzie leżą dane, kto zarządza środowiskiem i jak aplikacje wymieniają informacje. Łączenie środowisk oznacza więcej połączeń i uprawnień do skonfigurowania. Organizacja powinna ocenić te obowiązki przed wyborem architektury19.

Cztery rodzaje chmur: zalety i ograniczenia

Chmura publiczna, prywatna, hybrydowa i multicloud odpowiadają na różne potrzeby dotyczące wydzielenia środowiska i liczby dostawców. W modelu multicloud organizacja korzysta z usług co najmniej 2 dostawców1. Może to ograniczyć zależność od jednego dostawcy, ale wymaga zarządzania usługami z różnych platform1,20.

Tabela porównuje cztery kategorie według sposobu korzystania z infrastruktury, korzyści i ograniczeń dla organizacji.

KategoriaSposób korzystaniaKorzyśćOgraniczenie – dla kogo nie?
PublicznaUsługi działają na infrastrukturze dostawcy.Organizacja nie utrzymuje fizycznego sprzętu.Nie odpowiada organizacji wymagającej środowiska na wyłączność.
PrywatnaŚrodowisko jest wydzielone dla organizacji.Organizacja może określić architekturę środowiska.Nie odpowiada zespołowi, który nie chce określać wymagań architektonicznych.
HybrydowaŁączy środowiska publiczne i prywatne.Pozwala rozdzielić aplikacje i dane między środowiska.Nie odpowiada organizacji, która nie chce zarządzać połączeniem środowisk.
MulticloudObejmuje usługi różnych dostawców.Zmniejsza zależność od pojedynczego dostawcy.Nie odpowiada zespołowi, który nie chce zarządzać różnymi platformami.

Jak rozpoznać poszczególne rodzaje chmur?

Rodzaj chmury można rozpoznać po wydzieleniu środowiska, połączeniu środowisk oraz liczbie dostawców. Chmura branżowa udostępnia zasoby określonej grupie użytkowników, na przykład instytucjom objętym dodatkowymi wymogami regulacyjnymi21. Chmura suwerenna jest opisywana jako rodzaj chmury prywatnej, w której dane przechowuje się i przetwarza w wyznaczonych granicach geograficznych22.

Rodzaj chmury należy dobrać do wymagań wobec środowiska, dostawców i miejsca przetwarzania danych.

Migracja do chmury: od planu do przeniesienia danych

Migracja do chmury oznacza przeniesienie wybranych systemów lub danych do nowego środowiska. Najpierw firma ustala, co ma tam działać i jak zachowa ciągłość pracy. Plan uwzględnia zależności między aplikacjami, przeniesienie danych oraz test przed wyłączeniem dotychczasowego środowiska.

Jak zaplanować migrację do chmury?

Plan migracji do chmury zaczyna się od inwentaryzacji systemów. Przed przenosinami zalecany jest lokalny audyt. Jego wynikiem ma być lista firmowych systemów, które mogą trafić do chmury11.

  • Audyt systemów wskazuje aplikacje, dane i zależności między nimi. Wynik pomaga ustalić zakres przeniesienia23.
  • Plan przeniesienia określa kolejność migracji i sposób zachowania dostępu do danych podczas zmiany środowiska.
  • Test po migracji potwierdza działanie aplikacji i dostęp do właściwych danych przed wyłączeniem starego środowiska.

Kiedy przeniesienie analityki do chmury ma sens?

Przeniesienie analityki do chmury ma sens, jeśli firma może przesyłać dane i odbierać wyniki bez zakłócania pracy. Korzystanie z chmury zależy od sieci, a bardziej złożone usługi wymagają łącza o wysokiej przepustowości13. Ocena powinna więc objąć obciążenie obliczeniowe oraz przepływ danych między firmą a usługą.

Migracja wymaga listy systemów, planu przeniesienia i połączenia sieciowego dopasowanego do pracy aplikacji.

Gdzie chmura przynosi korzyści w praktyce?

Chmura przydaje się tam, gdzie użytkownicy potrzebują aplikacji i danych na różnych urządzeniach, a firma chce ograniczyć obsługę własnego sprzętu. Wszystko zależy jednak od zadania. Synchronizacja plików w telefonie to inne zastosowanie niż uruchomienie firmowego systemu.

Jakie korzyści może dać firmie chmura?

Po przeniesieniu zasobów chmura może ograniczyć wydatki na zakup i utrzymanie sprzętu oraz personel IT13. Oszczędność nie pojawia się automatycznie. Firma nadal płaci za usługi, konfigurację i zarządzanie dostępem. Korzyść finansową można ocenić dopiero po porównaniu tych kosztów z utrzymaniem dotychczasowego środowiska.

Praktyczne zastosowania chmury w firmie i telefonie

Chmura w telefonie pozwala pracować z pocztą i plikami na różnych urządzeniach. Gmail i Google Drive są przykładami takich aplikacji. W firmie chmura służy też do udostępniania dokumentów pracownikom i uruchamiania aplikacji organizacji. O dostępie do danych powinna decydować rola użytkownika, nie samo posiadanie aplikacji na telefonie.

Kto korzysta z usług chmurowych?

Z usług chmurowych korzystają osoby prywatne i zespoły firmowe. Osoba prywatna pracuje na własnym koncie i danych. Firma przydziela konta pracownikom oraz określa ich uprawnienia do zasobów organizacji. Od tych uprawnień zależy, kto może odczytać, zmienić lub udostępnić firmowe dane24.

Jak różne branże wykorzystują chmurę?

Branże dobierają zastosowanie chmury do danych i sposobu pracy. Handel może udostępniać pracownikom system obsługi zamówień, firma projektowa – wspólne pliki, a zakład produkcyjny – dane z urządzeń do analizy. Każda organizacja musi określić, kto potrzebuje dostępu i jakie dane przetworzy aplikacja.

Korzyść z chmury zależy od dopasowania usługi do zadania, kosztów i zasad dostępu do danych.

Mapa chmury: cechy, typy środowisk i kategorie usług

Mapa chmury obliczeniowej rozdziela cechy działania, typ środowiska i zakres usługi. Typ środowiska mówi, gdzie działa usługa oraz kto korzysta z infrastruktury. Kategoria określa zadanie wykonywane przez firmę, a model usługowy – jej obowiązki związane z zarządzaniem.

Cechy odróżniające chmurę od własnej infrastruktury

Chmurę obliczeniową wyróżnia sposób udostępniania zasobów, a nie samo umieszczenie serwera poza biurem. Definicja NIST przytoczona przez Conlea wskazuje 5 podstawowych cech chmury21.

  • Samoobsługa na żądanie pozwala użytkownikowi uruchamiać potrzebne zasoby.
  • Dostęp przez sieć umożliwia korzystanie z usługi za pośrednictwem połączenia sieciowego.
  • Wspólna pula zasobów pozwala dostawcy przydzielać moc i pamięć odbiorcom usług.
  • Elastyczność pozwala dostosować przydział zasobów do obciążenia.
  • Pomiar wykorzystania umożliwia śledzenie użycia zasobów.

Typy środowisk chmurowych

Typ środowiska chmurowego opisuje organizację infrastruktury, nie rodzaj aplikacji. Firma ustala, czy potrzebuje wydzielonego środowiska. Decyduje też, czy aplikacje mają działać w połączonych środowiskach.

  • Środowisko publiczne udostępnia firmie usługi na infrastrukturze dostawcy. Nie odpowiada organizacji wymagającej środowiska na wyłączność.
  • Środowisko prywatne służy jednej organizacji. Nie odpowiada zespołowi, który nie chce określać wymagań dla własnego środowiska.
  • Środowisko hybrydowe łączy środowiska publiczne i prywatne. Nie odpowiada firmie, która nie potrzebuje zarządzać połączeniem między nimi.

Kategorie usług dostępnych w chmurze

Kategorie usług chmurowych określają zadania powierzane usłudze, niezależnie od typu środowiska. Jedno środowisko może obsługiwać różne zadania.

  • Usługi obliczeniowe uruchamiają aplikacje i wykonują ich operacje.
  • Usługi przechowywania zapisują pliki oraz dane aplikacji.
  • Usługi bazodanowe porządkują dane i obsługują zapytania aplikacji.

Modele korzystania z usług chmurowych

SaaS, PaaS i IaaS to 3 podstawowe modele usług chmurowych. Określają podział odpowiedzialności za oprogramowanie i infrastrukturę11. SaaS daje dostęp do gotowej aplikacji, PaaS pozwala wdrożyć własną aplikację na platformie, a IaaS wymaga zarządzania oprogramowaniem na udostępnionej infrastrukturze. Firma wybiera model według tego, czym chce administrować samodzielnie.

Typ środowiska określa organizację infrastruktury, kategoria – zadanie usługi, a model – obowiązki firmy.

Bezpieczeństwo chmury a zaufanie do usługodawcy

Bezpieczeństwo danych w chmurze zależy od zabezpieczeń usługi i sposobu zarządzania kontami w firmie. Dostawcy usług chmurowych powinni stosować szyfrowanie, autoryzację dwuetapową oraz monitorowanie aktywności25. Firma odpowiada za przydzielanie pracownikom dostępu zgodnego z ich zadaniami.

Jak zabezpieczenia chmury pomagają chronić dane?

Zabezpieczenia pełnią różne funkcje. Szyfrowanie utrudnia odczyt danych bez uprawnienia, autoryzacja dwuetapowa wzmacnia logowanie, a monitorowanie pomaga wykrywać niepożądane działania. Przed wyborem usługi firma powinna ustalić zakres tych mechanizmów i własne obowiązki związane z ich konfiguracją26.

  • Szyfrowanie wymaga ustalenia, czy obejmuje dane podczas przesyłania oraz przechowywania.
  • Autoryzacja dwuetapowa wymaga ustalenia, na których kontach można ją włączyć i kto egzekwuje jej stosowanie.
  • Monitorowanie aktywności wymaga ustalenia, jakie zdarzenia trafiają do zapisów i kto może je przeglądać.

Ochrona danych wymaga mechanizmów dostawcy oraz właściwego zarządzania dostępem w firmie.

Jak uruchomić aplikację i przygotować jej zasoby w chmurze?

Uruchomienie aplikacji w chmurze wymaga określenia potrzeb, przygotowania środowiska, wdrożenia kodu i sprawdzenia działania. PaaS pozwala tworzyć i wdrażać aplikacje przy użyciu narzędzi dostawcy. Firma nie zarządza wtedy bazową infrastrukturą chmury4.

  • Wymagania aplikacji określają potrzebną moc obliczeniową, pamięć, miejsce na dane i połączenia sieciowe. Spisz je przed przygotowaniem środowiska.
  • Środowisko uruchomieniowe musi obsługiwać język, biblioteki i zależności aplikacji. Skonfiguruj je przed wdrożeniem kodu.
  • Dostęp do aplikacji wymaga przydzielenia uprawnień administratorom i użytkownikom. Każdej roli nadaj dostęp potrzebny do jej zadań.
  • Wdrożenie aplikacji polega na umieszczeniu kodu w przygotowanym środowisku. Uruchom aplikację i połącz ją z wymaganymi danymi.
  • Test działania sprawdza odpowiedzi aplikacji i dostęp do danych. Przeprowadź go przed udostępnieniem usługi użytkownikom.

Aplikację można udostępnić, gdy działa w przygotowanym środowisku oraz przeszła test dostępu i obsługi danych.

Jak dobrać model usług i wdrożenia chmury do potrzeb firmy?

Model usług i sposób wdrożenia chmury dobierz do zadań aplikacji, obowiązków firmy oraz ryzyka dotyczącego danych i dostępności. Decyzja o przeniesieniu infrastruktury powinna wynikać z analizy ryzyka i rzeczywistych potrzeb organizacji13.

  • Potrzeby organizacji określają, które aplikacje i dane mają trafić do chmury. Zapisz wymagania dotyczące dostępu, wydajności i miejsca przetwarzania danych.
  • Podział odpowiedzialności wskazuje zadania klienta i dostawcy. Ustal, kto administruje systemem, aktualizuje aplikację, nadaje uprawnienia i odtwarza dane.
  • Model usług powinien odpowiadać pracom, które firma chce wykonywać samodzielnie. Wybierz gotową aplikację, platformę dla własnego kodu albo zasoby wymagające administrowania systemem.
  • Sposób wdrożenia powinien odpowiadać wymaganiom dotyczącym wydzielenia środowiska i przepływu danych. Ustal, czy aplikacja ma działać w środowisku publicznym, prywatnym czy połączonym.
  • Analiza ryzyka obejmuje skutki przerwy w dostępie do usługi i możliwość przeniesienia danych. Weź jej wyniki pod uwagę przed decyzją o migracji.

Wybór określa środowisko pracy aplikacji oraz obowiązki, które pozostają po stronie firmy.

Jak rozwijała się chmura obliczeniowa?

Początkowo organizacje współdzieliły moc obliczeniową komputerów, korzystając z nich przez terminale. Później rozwój internetu pozwolił udostępniać aplikacje użytkownikom spoza lokalnej sieci. Z tych rozwiązań wyrosły usługi uruchamiane przez sieć.

Wirtualizacja ułatwiła dzielenie fizycznych serwerów na odrębne środowiska dla aplikacji. Następnie samoobsługowe zarządzanie dało użytkownikom możliwość zamawiania i konfigurowania zasobów. Usługi zarządzane poszerzyły ofertę chmury o gotowe środowiska do uruchamiania aplikacji i przetwarzania danych.

Chmura przeszła od współdzielenia komputerów do udostępniania zasobów i gotowych usług przez sieć.

Czym jest architektura klient–serwer i jaki ma związek z chmurą?

Architektura klient–serwer opisuje aplikację, w której program na urządzeniu użytkownika wysyła żądanie do serwera i odbiera odpowiedź. W chmurze część serwerowa może działać na zasobach dostawcy. Klientem bywa przeglądarka albo aplikacja w telefonie.

Klient obsługuje interakcję z użytkownikiem, a serwer wykonuje operacje aplikacji i udostępnia wyniki. Taki podział nie wymaga chmury. Serwer może działać również na infrastrukturze firmy. Chmura zmienia sposób udostępniania i utrzymywania zasobów serwera, nie zasadę wymiany żądań i odpowiedzi.

Architektura klient–serwer opisuje działanie aplikacji, a chmura – udostępnienie zasobów dla jej części serwerowej.

Czym jest przetwarzanie grid i czym różni się od chmury?

Przetwarzanie grid polega na wykonywaniu zadania obliczeniowego przez połączone komputery, które wspólnie dostarczają moc. Chmura obliczeniowa opisuje natomiast sposób udostępniania zasobów i usług użytkownikowi. Grid skupia się na podziale obliczeń, a chmura – na dostępie do zasobów i zarządzaniu nimi.

Tabela porównuje grid i chmurę według głównego celu, sposobu korzystania oraz ograniczenia dla użytkownika.

PodejścieGłówny celSposób korzystaniaOgraniczenie – dla kogo nie?
GridPodział zadania obliczeniowego między komputeryPrzygotowanie zadania do wykonania na połączonych zasobachNie odpowiada użytkownikowi, który potrzebuje gotowej aplikacji zamiast środowiska do obliczeń
ChmuraUdostępnianie zasobów lub usługKorzystanie z przydzielonej usługi przez siećNie zastępuje przygotowania zadania do pracy rozproszonej, jeśli wymagają tego obliczenia

Grid określa sposób rozdzielenia obliczeń, a chmura – sposób udostępnienia zasobów lub usługi.

Jak działa infrastruktura udostępniana na żądanie?

Infrastruktura udostępniana na żądanie pozwala zamówić zasoby dla aplikacji bez czekania na przygotowanie fizycznego serwera. Opisane usługi samoobsługowe chmury są dostępne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu21. Dostępny panel nie gwarantuje jednak nieprzerwanego działania uruchomionej aplikacji.

  • Określenie potrzeb polega na wskazaniu zasobów wymaganych przez aplikację. Administrator ustala zapotrzebowanie na moc, pamięć i miejsce na dane.
  • Zamówienie zasobów polega na wysłaniu żądania przez interfejs samoobsługowy. System przydziela zasoby zgodnie z konfiguracją usługi.
  • Konfiguracja środowiska obejmuje ustawienie dostępu i przygotowanie zasobów dla aplikacji. Administrator robi to przed wdrożeniem oprogramowania.
  • Monitorowanie wykorzystania pokazuje, czy przydział odpowiada obciążeniu. Administrator dostosowuje zasoby lub zwalnia te, których aplikacja już nie używa.

Samoobsługa skraca drogę od zamówienia zasobów do przygotowania środowiska. Konfiguracja i nadzór nadal są potrzebne.

Analityka w chmurze na przykładzie kontenerów SAS®

Kontenery z oprogramowaniem SAS® pokazują, jak można uruchomić analitykę w chmurze. Aplikacja działa w kontenerze, a moc obliczeniową zapewnia środowisko wdrożenia. Kontener zawiera aplikację i elementy potrzebne do jej uruchomienia. Sam nie określa miejsca przechowywania danych ani zasad dostępu.

Wdrożenie analityki kontenerowej wymaga ustalenia, skąd aplikacja pobiera dane, gdzie zapisuje wyniki i kto może je odczytać. Administrator dobiera zasoby do obciążenia. Zespół odpowiedzialny za dane określa uprawnienia użytkowników. Kontener ułatwia przygotowanie środowiska aplikacji, lecz nie zastępuje planu przetwarzania i ochrony danych.

Jak chmura łączy procesy biznesowe?

Chmura może łączyć procesy biznesowe przez przekazywanie danych między aplikacjami. Wynik jednej czynności uruchamia wtedy następną. Firma musi określić zdarzenie rozpoczynające przepływ danych oraz system będący źródłem informacji.

  • Mapa procesu wskazuje czynności i aplikacje uczestniczące w pracy firmy. Opisz na przykład drogę zamówienia od przyjęcia do wystawienia dokumentu sprzedaży.
  • Źródło danych wskazuje system odpowiedzialny za aktualną wartość informacji. Osobno przypisz odpowiedzialność za dane klienta, status zamówienia i stan magazynowy.
  • Integracja aplikacji przekazuje dane między systemami przez interfejs lub wymianę plików. Ustal zdarzenie uruchamiające przekazanie i pola trafiające do systemu odbierającego.
  • Obsługa błędów określa postępowanie po nieudanym przekazaniu danych. Zapisuj błąd i wyznacz osobę odpowiedzialną za ponowienie operacji.
  • Test procesu sprawdza, czy zmiana w systemie źródłowym daje oczekiwany wynik w systemie odbierającym. Przetestuj też odmowę dostępu i przerwanie wymiany danych.

Połączenie procesów działa poprawnie, gdy aplikacje przekazują właściwe dane, a firma wykrywa i obsługuje błędy wymiany.

Źródła

  1. ↑Czym jest chmura obliczeniowa? | Oracle Polska https://www.oracle.com/pl/cloud/what-is-cloud-computing/
  2. ↑Eurostat ([ec.europa.eu](ec.europa.eu https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20231208-1
  3. ↑AWS Prescriptive Guidance ([docs.aws.amazon.com](docs.aws.amazon.com https://docs.aws.amazon.com/prescriptive-guidance/latest/rehost-servers-over-private-networks-mgn/monitoring.html
  4. ↑Chmura Obliczeniowa – Definicja I Znaczenie | SAS https://www.sas.com/pl_pl/insights/data-management/cloud-computing.html
  5. ↑Google Workspace Service Level Agreement ([workspace.google.com](workspace.google.com https://workspace.google.com/terms/sla/
  6. ↑Microsoft Learn, „Shared responsibility in the cloud”. ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/azure/security/fundamentals/shared-responsibility
  7. ↑Dokumentacja AWS Lambda ([docs.aws.amazon.com](docs.aws.amazon.com https://docs.aws.amazon.com/en_en/lambda/latest/dg/configuration-timeout.html
  8. ↑Microsoft 365 Business Basic ([microsoft.com](microsoft.com https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/business/microsoft-365-business-basic
  9. ↑EUR-Lex, rozporządzenie (UE) 2016/679 ([eur-lex.europa.eu](eur-lex.europa.eu https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex:32016R0679
  10. ↑NIST SP 800-145 ([nvlpubs.nist.gov](nvlpubs.nist.gov https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/legacy/sp/nistspecialpublication800-145.pdf
  11. ↑Chmura obliczeniowa: kompletny przewodnik | Blog Oktawave https://oktawave.com/pl/blog/chmura-obliczeniowa/
  12. ↑NIST, „The NIST Definition of Cloud Computing”, SP 800-145. ([csrc.nist.gov](csrc.nist.gov https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/145/final
  13. ↑Co to jest chmura obliczeniowa? – Centralny Ośrodek Informatyki – POPC Wsparcie – Portal Gov.pl https://www.gov.pl/web/popcwsparcie/co-to-jest-chmura-obliczeniowa
  14. ↑Chmura obliczeniowa – co to jest? Definicja, rodzaje i zastosowania – Exorigo-Upos https://www.exorigo-upos.pl/blog/czym-jest-chmura-obliczeniowa-rodzaje-i-zastosowanie/
  15. ↑Dokumentacja AWS Direct Connect ([docs.aws.amazon.com](docs.aws.amazon.com https://docs.aws.amazon.com/directconnect/latest/UserGuide/connection_options.html
  16. ↑Atman, „Chmura publiczna Atman Cloud” — zasady abonamentu i PAYG. ([atman.pl](atman.pl https://atman.pl/uslugi/uslugi-chmurowe/atman-cloud/
  17. ↑Google Cloud, „Concepts in service monitoring”. ([docs.cloud.google.com](docs.cloud.google.com https://docs.cloud.google.com/stackdriver/docs/solutions/slo-monitoring
  18. ↑Microsoft Azure, „Co to są IaaS, PaaS i SaaS?”, oraz Google Cloud, porównanie usług AWS, Azure i Google Cloud. ([azure.microsoft.com](azure.microsoft.com https://azure.microsoft.com/pl-pl/resources/cloud-computing-dictionary/what-are-iaas-paas-and-saas
  19. ↑Microsoft Learn, „Azure hybrid options”. ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/azure/architecture/guide/technology-choices/hybrid-considerations
  20. ↑Microsoft Azure, „Co to jest środowisko wielu chmur?”. ([azure.microsoft.com](azure.microsoft.com https://azure.microsoft.com/pl-pl/resources/cloud-computing-dictionary/what-is-multi-cloud
  21. ↑Cloud computing – co to jest i jak działa chmura obliczeniowa https://blog.conlea.pl/cloud-computing-chmura-obliczeniowa
  22. ↑Chmura obliczeniowa: przyszłość IT | SAP https://www.sap.com/poland/resources/what-is-cloud-computing
  23. ↑AWS Prescriptive Guidance, „Portfolio analysis and migration planning”. ([docs.aws.amazon.com](docs.aws.amazon.com https://docs.aws.amazon.com/prescriptive-guidance/latest/application-portfolio-assessment-guide/portfolio-analysis-migration-planning.html
  24. ↑Microsoft Learn, „What is Azure role-based access control (Azure RBAC)?”. ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/azure/role-based-access-control/overview
  25. ↑Chmura obliczeniowa – co to jest i jakie ma zastosowanie? Cloud computing – Technologie informatyczne, rozwiązania IT – Warszawa | Geotechnology https://www.geotechnology.pl/blog/chmura-obliczeniowa-co-to-jest-i-jakie-ma-zastosowanie-cloud-computing/
  26. ↑Microsoft Learn, „Plan for a Secure Cloud Adoption”. ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/azure/cloud-adoption-framework/secure/plan

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.