Spis treści 6 sekcji
Jak liczymy pojemność RAID
Dla n dysków o pojemności D (przy dyskach różnej wielkości liczy się najmniejszy):
- RAID 0 — n × D; brak odporności na awarię, za to pełna pojemność i najszybszy zapis,
- RAID 1 — D; wszystkie dyski przechowują tę samą kopię, macierz przetrwa awarię n − 1 dysków,
- RAID 5 — (n − 1) × D; jeden dysk na sumy kontrolne, przetrwa awarię 1 dysku (od 3 dysków),
- RAID 6 — (n − 2) × D; podwójna parzystość, przetrwa awarię 2 dowolnych dysków (od 4 dysków),
- RAID 10 — n / 2 × D; pary lustrzane połączone w RAID 0, przetrwa awarię 1 dysku na pewno i do jednego w każdej parze,
- RAID 50 i 60 — kilka grup RAID 5 lub RAID 6 połączonych w RAID 0; każda grupa traci 1 (RAID 50) albo 2 (RAID 60) dyski na parzystość.
Przykłady
- 4 dyski 8 TB w RAID 5: 3 × 8 = 24 TB (ok. 21,83 TiB), wykorzystanie 75%, odporność na awarię 1 dysku.
- 6 dysków 8 TB w RAID 6: 4 × 8 = 32 TB (ok. 29,10 TiB), wykorzystanie 66,7%, odporność na awarię 2 dysków.
- 4 dyski 8 TB w RAID 10: 2 × 8 = 16 TB, wykorzystanie 50%, odporność na 1 awarię, a przy szczęściu na 2 (po jednym w każdej parze).
- 2 dyski 8 TB w RAID 1: 8 TB — najprostsza ochrona dla małego serwera NAS.
Dlaczego system pokazuje mniej niż TB z etykiety
Producenci dysków podają pojemność w jednostkach dziesiętnych: 1 TB = 1012 bajtów. Systemy operacyjne często liczą w jednostkach binarnych: 1 TiB = 240 bajtów, czyli ok. 1,0995 TB. Dysk 8 TB to więc ok. 7,28 TiB. Kalkulator pokazuje obie wartości. Rzeczywista przestrzeń będzie jeszcze trochę mniejsza o system plików i metadane macierzy.
Który RAID wybrać
- 2 dyski — RAID 1: prosty, odporny na awarię jednego dysku.
- 3–5 dysków — RAID 5: dobry stosunek pojemności do ochrony. Przy dużych dyskach odbudowa macierzy po awarii trwa długo, a w tym czasie macierz nie ma zapasu.
- Od 4 dysków, ważne dane — RAID 6 albo RAID 10. Przy 4 dyskach oba dają tyle samo miejsca; przy większej parzystej liczbie dysków RAID 6 daje go więcej i przetrwa dowolne dwie awarie, a RAID 10 jest szybszy przy zapisie i szybciej się odbudowuje.
- RAID 0 — tylko na dane tymczasowe, które w każdej chwili można odtworzyć.
RAID to nie kopia zapasowa
RAID chroni przed awarią dysku, ale nie przed skasowaniem pliku, zaszyfrowaniem danych przez ransomware, awarią kontrolera, pożarem czy kradzieżą serwera — każde z tych zdarzeń dotyczy wszystkich dysków naraz i może oznaczać niedostępność albo utratę danych. Dlatego obok macierzy potrzebna jest kopia zapasowa w innym miejscu, najlepiej według zasady backup 3-2-1. Porównanie urządzeń znajdziesz w rankingu serwerów NAS, a usług kopii — w rankingu backupu w chmurze.
Najczęstsze pytania
Ile dysków potrzeba do RAID 5?
Co najmniej trzech. Pojemność jednego dysku idzie na sumy kontrolne, więc z 3 dysków 4 TB zostaje 8 TB na dane.
Czy można łączyć dyski różnej pojemności?
W klasycznym RAID każdy dysk wykorzystuje tylko tyle miejsca, ile ma najmniejszy w macierzy — nadwyżka większych dysków się marnuje. Niektóre serwery NAS mają własne tryby, które lepiej wykorzystują dyski różnej wielkości.
RAID 10 czy RAID 6?
Przy 4 dyskach oba dają tę samą pojemność (50%). RAID 6 przetrwa awarię dowolnych dwóch dysków, RAID 10 — tylko gdy padną dyski z różnych par, ale jest szybszy przy zapisie i szybciej odbudowuje się po wymianie dysku.